THE BLOG

29
Lis

Chatbot – historia, działanie i zastosowanie, czyli jak sztuczna inteligencja weszła do mainstreamu

Chatbot to program, którego zadaniem jest zastąpienie człowieka w szeroko rozumianej obsłudze użytkowników. Może odpowiadać na pytania internauty, prezentować ofertę, dopasowywać ją do zindywidualizowanych potrzeb, czy też wspierać podczas składania zamówień. Najlepsze programy same zadają pytania oraz inicjują rozmowy. Celem twórców chatbotów jest sprawienie, aby użytkownicy mieli wrażenie kontaktu z człowiekiem. W pierwszej części artykułu przybliżającego temat chatbotów skupimy się na tym, jak działają te programy oraz jak rozwijały się na przestrzeni lat.

Wczesne początki, późny rozwój

Dopiero w ostatnich kilkunastu latach sztuczna inteligencja zaczęła odgrywać ważne role w codziennym życiu przeciętnych ludzi. Mamy dziś do dyspozycji inteligentne telefony, czy aparaty przewidujące nasze oczekiwania i dostosowujące się do warunków otoczenia. Urządzenia uczą się na zachowaniach użytkowników, doskonale dostosowując się do naszych zwyczajów. Jednym z czynników świadczących o przyspieszonym rozwoju AI są coraz sprawniej działające chatboty, których historia zaczyna się jednak o wiele wcześniej, podobnie jak historia sztucznej inteligencji.

Początki chatbotów są związane z postacią Alana Turinga, geniusza zwanego ojcem komputera, czy też informatyki w ogóle. Pragnąc udowodnić inteligencję maszyny, która miała polegać na jej zdolności uczenia się, już w latach 50. XX wieku stworzył on tzw. test Turinga, który do dziś stosowany jest w celu ewaluacji efektywności chatbotów. Natomiast pierwszy program, który można nazwać chatbotem, został stworzony w roku 1966 przez Josepha Weizenbauma. Pierwszy chatbot – nazwany ELIZA – był dosyć prymitywny. Jego działanie opierało się na przekształcaniu stwierdzeń użytkownika w pytania, co rzeczywiście sprawiało wrażenie kontaktu z człowiekiem, jednak nie miało praktycznego zastosowania. Na powstanie przełomowego, inteligentnego chatbota trzeba było czekać aż do roku 1995. Wtedy to pojawił się program ALICE, który pod względem trafności odpowiedzi znacząco odstawał od swoich poprzedników. W XXI wieku rozwój chatbotów postępuje bardzo szybko, programy coraz lepiej radzą sobie z maszynowym uczeniem, powstają coraz lepsze algorytmy, a sprawność systemów i zasobność serwerów pozwalają chatbotom zbierać i wykorzystywać olbrzymie ilości danych.

Jak działa chatbot?

Dzisiaj prace nad rozwojem chatbotów podążają różnymi ścieżkami, co sprawia, iż programy są mocno zróżnicowane. Postaramy się jednak przybliżyć główne mechanizmy, które wykorzystują te inteligentne programy.

Pierwsze chatboty, takie jak ELIZA, wykorzystywały otrzymaną wiadomość, aby przekształcić ją w pytanie, co miało sprawiać wrażenie kontaktu z człowiekiem. Dzisiaj nadal można natknąć się na tego typu programy, jednak jak już wspomniano, nie są one zbytnio przydatne. Bardziej zaawansowane chatboty, popularne i przydatne, działają dzięki znajomości bazy słów kluczowych, a następnie ich rozpoznawaniu w wiadomościach użytkownika. W reakcji na frazę lub frazy algorytm generuje konkretną odpowiedź. Przykładowo, w programie wskazującym połączenia komunikacyjne użytkownik wpisuje nazwę przystanków, a system w odpowiedzi podaje numer łączącego je autobusu, pociągu czy tramwaju.

Nowoczesne chatboty – prawdziwa sztuczna inteligencja

Opisany powyżej mechanizm zapewnia jedynie obsługę na najbardziej podstawowym poziomie. Bardziej inteligentne chatboty są jednak w stanie udzielać precyzyjnych odpowiedzi na zróżnicowane pytania, a nawet same inicjują i prowadzą rozmowy. Jak to możliwe? Kluczową rolę odgrywa uczenie maszynowe, charakterystyczne dla coraz większej liczby programów typu chatbot. W tym przypadku uczenie maszynowe polega na zapisywaniu i analizowaniu przez system własnych odpowiedzi, rozmów z użytkownikami, a także zachowań internauty w odpowiedzi na działania programu. Chatbot analizuje olbrzymie ilości fragmentarycznych danych, wyciągając z nich wnioski. Przykładowo, chatbot konstruujący ofertę na podstawie odpowiedzi użytkownika na zadane przez program pytania może zapisywać wymianę wiadomości, uwzględniając wypowiedzi obu stron. Dokonując tego z tysiącami rozmów, jest w stanie sprawdzić, jakie schematy, wypowiedzi i odpowiedzi najczęściej prowadziły do skorzystania z zaprezentowanej finalnie oferty. Innymi słowy, chatbot analizuje, które jego akcje prowadzą do najlepszego dopasowania oferty do klienta. Tym samym staje się coraz efektywniejszy, stosując najskuteczniejsze działania, a rezygnując z tych, które nie przynoszą oczekiwanych rezultatów.

Analogicznie do uczenia maszynowego chatboty analizują również język. Program bierze pod uwagę styl wypowiedzi użytkowników, dostosowując do niego swoje wiadomości. Ponadto, analizuje wymiany wiadomości, wnioskując, jakie frazy, słowa i zdania okazywały się w przeszłości najlepszymi reakcjami na poszczególne pytania, czy twierdzenia użytkowników.

Co nas czeka?

Już dzisiaj śmiało można stwierdzić, iż chatbot reprezentuje sztuczną inteligencję, która staje się coraz ważniejsza w codziennym życiu. Jak na razie programy wciąż popełniają błędy, nie zawsze rozumiejąc użytkowników, czy też formułując nieraz nielogiczne odpowiedzi. Z drugiej strony, przecież człowiek również jest omylny, nieustannie popełnia błędy, niepoprawnie analizuje wypowiedzi, a co gorsza często nie wyciąga z tego wniosków. Różnica jest zatem taka, że o ile ludzki mózg zdaje się nie mieć możliwości pokonania pewnych ograniczeń, o tyle chatboty już niedługo mogą zminimalizować zakres błędu do minimum.

Wiedząc, czym są chatboty i jak działają, zapewne chcielibyście się dowiedzieć, do czego warto je wykorzystać i jakie płyną z tego korzyści. Już niedługo na blogu pojawi się druga część artykułu, w którym pokażemy Wam, dlaczego chatboty są tak gorącym tematem i czemu ich potrzebujecie.